Rheoli’r Amgylchedd a’r Ystâd Feddal
Mae’r ystâd feddal yn cynnwys:
- ardaloedd ymylon y priffyrdd
- argloddiau
- torri’r llechweddau
- ardaloedd mewn cyfnewidfeydd mawr ac
- ardaloedd tir a gafwyd yn ystod cynlluniau adeiladu ffyrdd
Defnyddir yr ardaloedd hyn i liniaru yn erbyn effeithiau gweledol ac amgylcheddol eraill y ffyrdd a’r traffig.
Er bod llawer o’r ystâd feddal yn cynnwys lleiniau cul o laswelltiroedd, tir diffaith neu goetiroedd yn agos i’r ffordd, mae’n darparu cynefin gwerthfawr ar gyfer bywyd gwyllt a rhywogaethau planhigion.
Gall ymylon ffyrdd fod o werth penodol os ydynt yn cynnwys cynefin gwerthfawr sydd hefyd yn ffinio ag ardaloedd mwy o dir fel Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig neu ardaloedd a ddiogelir neu rai dynodedig.
I’r gwrthwyneb, ystyrir bod ffyrdd yn cael effeithiau negyddol arwyddocaol ar fioamrywiaeth a gall fod yn ffactor sy’n dylanwadu ar ddirywiad neu golli rhai cynefinoedd neu rywogaethau mewn rhai amgylchiadau.
Mae’r rhesymau dros hyn yn cynnwys:
- adeiladu ffyrdd
- ffyrdd yn ffurfio rhwystrau i fywyd gwyllt i symud
- digwyddiadau lladd ar y ffordd
- llygredd, aflonyddu gan sŵn a golau artiffisial.
Datblygir rhestr o ardaloedd wedi’u plannu a’r rhywogaethau yn yr ardaloedd hynny gan sicrhau gweithredu cynnal a chadw ar gyfer priffyrdd a dibenion rheoli’r dirwedd mewn ffordd sy’n cydymdeimlo â diogelu rhywogaethau a chynefinoedd.
Prif bryder y tîm yw diogelwch defnyddwyr y ffyrdd ond hefyd mae ymrwymiadau cyfreithiol a moesol i dirfeddianwyr cyfagos. Torrir y borfa a gwneir gwaith glanhau arall i ddiogelu gwelededd mewn cyffyrdd, osgoi rhwystrau o flaen arwyddion a darparu llecynnau diogel ar gyfer cerddwyr neu gerbydau sydd wedi torri i lawr.
Y broblem fwyaf cyffredin i dirfeddianwyr cyfagos yw problem chwyn niweidiol yn lledaenu i dir cyfagos. Mae’n rhaid i’r tîm sicrhau bod ymagwedd ragweithiol yn bodoli ynghylch rheoli chwyn ar draws y rhwydwaith.
Mae’r tîm yn cydlynu arolygu’r coed i nodi unrhyw goed marw neu sydd ar fin marw ac sydd o fewn pellter syrthio i’r briffordd. Gall y rhain hefyd fod ar dir cyfagos.
Mae tresbasu ar y briffordd neu rwystro arwyddion, camerâu neu oleuadau’r ffordd hefyd yn broblem sydd angen ei rheoli wrth aflonyddu neu niweidio cyn lleied â phosibl ar gynefinoedd bywyd gwyllt.
